He Inoi Mō Te Wā O Te Whawhai

I waenganui o te tau 1940, i te kake haere ngā Tiamana, ā, ko te āhua nei, i tata a Piritana te hinga.  Nā te nui o te āwangawanga, ka karanga a Kīngi Hōri VI kia karakia ngātahi āna tāngata i te Rātapu, i te 26 o Mei, kia tukuna rātou i te kino.  He ngākau nui tō Piritana ki tēnei rā karakia ā-motu, heoi i Aotearoa nei hoki i kīa ai, i kikī ngā whare karakia i taua rā.[1]  Kāore e hapa, ka uru he whare karakia Māori ki roto i tēnei kaupapa.

I te wā o te pakanga, ka whakaputaina e te Mīhana Māori o te Hāhi Perehipitiriana tāna ake pukapuka ā-marama.  Ka tautokona e tēnei niupepa reo-Māori ngā mahi whawhai o te motu, ā, ka whāia hoki ngā whakaaro o te hāhi mō te pakanga.  E ai ki tāna, me kaua te iwi e whakakino i ngā tāngata Tiamana, engari, he kaipēhi a Hītera me te hunga Nazi i te whakapono Karaitiana.[2] Pērā me ētahi atu Karaitiana, i kī mai te niupepa nei, nā te karanga rawa a te kīngi ki te karakia te “merekara” o Dunkirk i whakaorangia ai ngā tini hōia.[4]

Nā, i mine mai he kaihautū nō ngā hāhi Porotehana ki te tuku i tētahi ritenga karakia [5] engari kāore e mōhiotia ana, ka whakamahia tēnei e ngā whare karakia Māori, kāore rānei.  I te Hepetema o 1940, ka tāia e te niupepa he karakia kē, ko “He Inoi mo te Wa o te Whawhai” te ingoa. Kāore te karakia nei e aro tōtika ana ki te iwi Māori, ki Aotearoa rānei, nā reira, he mea whakamāori pea tētahi karakia Pākehā, nō Ingarangi pea.  He inoi tenei ki te Atua kia tukuna mai te iwi i te kino, engari, ka kōrerohia hoki te whawhai, te kīngi me te emepaea, ngā hōia, me te hoariri hoki.  Ko te āhua nei o te karakia (kei raro iho), ka hiahiatia kia mahia i runga i te tikanga whakahaere karakia o ngā hāhi; arā, ko “Tohungia mātou” me “Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi” ngā peha e whakahokia ana e te whakaminenga.

Mehemea he mōhiotanga anō ōu mō te karakia nei, tēnā koa whakapā mai.

HE INOI MO TE WA O TE WHAWHAI

      E te Atua, te Matua o te rangi.
      Tohungia matou.
      E te Atua, e te Tama, te Kaihoko i te ao.
      Tohungia matou.
      E te Atua, e te Wairua Tapu.
      Tohungia matou.
      E te Atua kaua e mahara ki o matou he.
      Tohungia matou, e te Ariki pai.
      Ka inoi nei matou o pononga iti kia pai koe ki te muru i o matou hara katoa, engari rawa i tenei wa ka inoi ngakau nui matou ki a Koe, ki te muru i nga he katoa i waiho hei putake nana i timata tenei pakanga kino e kuru nei i te ao.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia murua o matou hara, o matou hapanga ki te mahi i nga mea tika, me te kapotanga katoa o o matou ngakau.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia murua e Koe te hara o to matou kore whakapono ki a Koe, o to matou kore aroha ki a Koe; a, kia whakahangaia e Koe to matou whakapono, to matou whakawhirinaki ki a Koe.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia murua e Koe te hara o to matou kore aroha ki a nga tangata katoa, me te homai ki a matou te wairua o te aroha e kore rawa bei e taka.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia whakahohonutia to matou ripeneta, a, kia homai e Koe ki a matou he whakatikatikatanga o to matou ahua i runga i te aroha noa o Tou Wairua Tapu.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia whakahohonutia ki roto i nga tangata katoa he mohiotanga tuturu ki te ahua o te mea kino e whawhai mai nei ki to matou Emepaea i tenei ra.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia arahina, kia whakaorangia e Koe to matou Kingi me nga tangata katoa e whakahaere ana i raro i a ia.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia whakahakangia e Koe te wairua whakaaro nui ki roto i nga tangata katoa o to matou kingitanga, kia tuku rangatira ratou i a ratou ano i runga i te karanga o tenei wa kia takatu mai matou mo te tika.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia whakahangaia mai ano Tou Wairua Tapu ki nga mea e mahue ana i te kainga, kia rite ki to ratou te ngakau, te tuku i to ratou kaha katoa ki te mahi mo te wikitoria o te tika.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia homai ki nga iwi awhina i a matou, kia tukitukia nei o ratou whenua e te hoariri, kia tuturu te u o o ratou ngakau ki a Koe, a, kia hohoro ano To whakaputa i a ratou i raro i te rekereke o te hoariri.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia tautokongia ake, kia whakahangaia e Koe nga kaiwhakahaere o o matou taua ki runga i te moana, ki runga i te whenua, ki runga i te takiwa, a, kia mau tonu ki a ratou O homaitanga o te matauranga me te kaha.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia tikina, kia whakaorangia e Koe nga hoia katoa o roto i nga wahanga katoa o o matou taua, me te whakakaha tonu i to ratou maia me to ratou manawanui, engari rawa kia tino whakawhiwhia e Koe enei manaakitanga ki nga mea e karapotia ana e nga mate.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia whakahangaia mai Tou Wairua Tapu ki a ratou katoa me te whakatipu ki roto i a ratou i te whakapono me te tumanako, me te whakaaro nui ki nga mea tapu, me te ngakau nui i te wa e pehia kinitia ana ratou, me te ngakau tohu tangata i te wa e riro ana te wikitoria i a ratou.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia whakaorangia i nga mate o te moana me nga kokiri a te hoariri, te hunga katoa e haere ana i te moana.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia homai to awhina ki te hunga kua taotu, To whakaoranga ki nga turoro, a, kia manaakitia e Koe nga whawha katoa a te hunga e tiaki ana i a ratou.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia tonoa mai e Koe O Anahera o te mahi tohu, o te whakaoranga, ki te toro, ki te whakaora, ki te whakamarie i nga tangata e mate ana, kua mau herehere ranei, a kia hohoro To whakaputa i nga whakarau.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia tukua mai i roto i nga taonga ranea o to mahi tohu nga mea katoa e matea ana e te hunga rawa-kore, e te hunga kua panaia kinotia i o ratou whenua tupu, e te hunga kua aituatia, e te pani, e te pouaru, e nga mea e pehia ana e te awangawanga.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia whakaakongia nga tamariki o to matou Emepaea, ki te whakaaro ki te Atua, ki te tapu, ki te tika, ki te ma, ki te pono, ahakoa nga whakararu o tenei wa o te whawhai.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia homai e Koe ki To iwi katoa e karanga nei ki a Koe i tenei wa o te he, te wairua o te aroha e tuku noa nei i a ia ano, me te wairua o te whakapono, i homai e Koe ki nga tangata kua pono a taea noatia te mate.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia whakatahuri Koe i o matou hoariri kia mohio ai ratou ki o ratou hara ki a Koe, ki nga tangata ano hoki.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Kia meinga e Koe kia hua i roto i tenei pakanga he kotahiranga pono o nga tangata, he whakahoatanga pumau o nga iwi o te ao.
      Kia whakarongo mai Koe e te Atua aroha ki ta matou inoi.
      Na, i enei a matou inoi ka hoatu e matou, i runga i te ngakau whakaiti, a matou whakawhetai ki a Koe mo O mahi tohu me O manaakitanga ki a matou, taea noatia tenei ra.
      E whakawhetai ana matou ki a Koe e te Atua.  Amine.
     TE INOI O TE ARIKI

HE KUPU TĀPIRI

[1] Hei tauira, Northern Advocate, 27 Mei 1940, wh.8; Ashburton Guardian, 27 Mei 1940, wh.4; Evening Star, 25 Mei 1940, wh.5.
[2] Te Waka Karaitiana, Hepetema 1939, wh.98-99.
[3] Hei tauira, Evening Star, 25 Hūrae 1940, wh.10.
[4] Te Waka Karaitiana, Hune 1940, 1h.74; Hepetema, 1940, wh.114-115.
[5] Evening Star, 25 Mei 1940, wh.8.